Encoder là là bộ phận quan trọng trong máy kéo, đóng vai trò tạo xung giúp máy kéo nhận diện chiều quay của động cơ. Khi encoder gặp vấn đề, thang máy dễ bị lỗi leveling (không dừng đúng tầng), rung lắc, hoặc báo lỗi trên màn hình của bộ điều khiển của thang máy.
1. Encoder thang máy là gì?
Encoder (hay rotary encoder) là thiết bị chuyển đổi chuyển động quay cơ học thành tín hiệu điện tử. Trong thang máy, encoder thường được gắn trực tiếp vào trục máy kéo (motor shaft).
Có hai loại encoder phổ biến trong thang máy:
- Incremental Encoder: Đếm xung (pulse) để xác định vị trí tương đối.
- Absolute Encoder: Xác định vị trí tuyệt đối ngay khi cấp điện, không cần reset.
2. Nguyên lý hoạt động của encoder thang máy
Encoder hoạt động dựa trên nguyên lý quang điện hoặc từ trường:
- Khi trục máy kéo quay, đĩa encoder (có vạch đen trắng hoặc từ tính) quay theo.
- Cảm biến quang hoặc từ trường sẽ phát hiện sự thay đổi và tạo ra chuỗi xung điện (pulse).
- Bo mạch biến tần hoặc mainboard sẽ đếm số xung để tính toán:
- Vị trí cabin hiện tại
- Tốc độ thực tế
- Hướng di chuyển (lên/xuống)
- Khoảng cách còn lại đến tầng đích
Một vòng quay của encoder thường sinh ra hàng nghìn xung (ví dụ: 1024, 2048 PPR – Pulse Per Revolution).
3. Dấu hiệu encoder thang máy bị hỏng
- Thang máy không leveling chính xác (dừng lệch tầng)
- Cabin chạy chậm hơn tốc độ định mức
- Báo lỗi encoder trên màn hình
- Thang máy rung giật khi khởi động hoặc dừng
- Cabin di chuyển ngược hướng so với lệnh
- Lỗi ngắt quãng, cabin dừng giữa tầng rồi mới chạy tiếp
4. Quy trình kiểm tra encoder thang máy
Bước 1: An toàn Ngắt nguồn điện chính, khóa tủ điện.
Bước 2: Kiểm tra bên ngoài
- Kiểm tra dây tín hiệu encoder có bị đứt, lỏng, chuột cắn không.
- Kiểm tra đĩa encoder có bị bẩn, bụi bám hoặc hư hỏng cơ học không.
Bước 3: Kiểm tra điện áp nguồn
- Encoder thường dùng nguồn 5VDC hoặc 30VDC (tùy loại Encoder. Đo xem có đủ điện áp không.
Bước 4: Kiểm tra tín hiệu xung (Pulse)
- Sử dụng đồng hồ vạn năng có chức năng đo tần số (Frequency) hoặc oscilloscope.
- Quay tay Motor xem Encorder có đồng tâm với trục cốt của máy kéo hay không.
Bước 5: Kiểm tra lỗi trên biến tần
- Đọc mã lỗi encoder trên màn hình Monarch, Delta, Yaskawa…
- Kiểm tra parameter encoder (PPR, loại encoder) có đúng không.
Bước 6: Thay thế encoder
- Nên dùng encoder chính hãng cùng thông số (độ phân giải, điện áp, output type).
- Sau khi thay phải tuning máy kéo & học tầng lại
Kết luận
Encoder là linh kiện then chốt quyết định độ chính xác và êm ái của thang máy. Việc hiểu rõ nguyên lý hoạt động và biết cách kiểm tra sẽ giúp phát hiện sớm sự cố, tránh ngừng hoạt động kéo dài.
Nếu bạn đang gặp vấn đề về encoder thang máy và cần thay thế linh kiện chính hãng, hãy liên hệ ngay Tiến Nam Khang. Chúng tôi chuyên cung cấp encoder thang máy nhập khẩu chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín.
Tìm hiểu thêm:
- Encoder EI53C9.25: https://tiennamkhang.com/san-pham/encoder-ei53c9-25/
- Encoder 1387 (ERN 1387): https://tiennamkhang.com/san-pham/encoder-1387-ern-1387/
