Dây cáp thang máy (Traction Rope) là bộ phận chịu lực quan trọng nhất, trực tiếp nâng đỡ toàn bộ trọng lượng cabin, hành khách và tải trọng. Một lỗi nhỏ trong quá trình thay dây cáp có thể dẫn đến rung lắc cabin, mất cân bằng hoặc thậm chí nguy cơ đứt cáp – tai nạn rất nghiêm trọng. Vì vậy, việc thay dây cáp phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn.
1. Khi nào cần thay dây cáp thang máy?
Theo tiêu chuẩn TCVN và khuyến cáo của nhà sản xuất (Schindler, Otis, Mitsubishi, Kone…), cần thay dây cáp khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Đường kính dây cáp giảm ≥ 10% so với dây mới (đo bằng thước kẹp micrometer tại nhiều vị trí).
- Số sợi thép gãy vượt quá giới hạn cho phép (thường 6% tổng số sợi trên một bước xoắn).
- Dây cáp bị biến dạng, xoắn cục bộ, ép dẹt hoặc có hiện tượng “chim lồng” (bird caging).
- Dây cáp bị rỉ sét nặng, mất dầu bôi trơn hoặc có vết nứt.
- Thang máy hoạt động rung mạnh, kêu lạ, hoặc cabin bị trượt khi dừng.
- Đã đạt số chu kỳ vận hành hoặc thời gian sử dụng theo khuyến cáo của hãng (thường từ 2 – 5 năm tùy tải trọng và tần suất sử dụng).
2. Chuẩn bị trước khi thay dây cáp
- Ngắt nguồn điện chính, khóa nguồn và treo biển báo “Đang bảo trì – Không vận hành”.
- Đưa cabin về vị trí tầng thấp nhất hoặc sử dụng chế độ kiểm tra (Inspection mode).
- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ: Pa lăng chuyên dụng, kẹp cáp, thước đo micrometer, đồng hồ đo lực căng cáp, dầu bôi trơn chuyên dụng cho cáp thang máy.
- Kiểm tra thông số dây cáp mới: Đường kính, cấu trúc xoắn (8×19, 6×19, 6×37…), tải trọng chịu lực (MBS), chiều xoắn phải/trái phải phù hợp với máy kéo.
3. Quy trình thay dây cáp thang máy đúng kỹ thuật
Bước 1: Tháo dây cũ
- Ghi chép hoặc chụp ảnh vị trí cố định của từng sợi cáp tại đầu cabin và đầu đối trọng.
- Tháo dần dây cũ bằng pa lăng, không để cabin hoặc đối trọng rơi tự do.
Bước 2: Lắp dây cáp mới
- Kéo dây mới qua puli máy kéo, puli cabin và puli đối trọng theo đúng thứ tự và chiều xoắn.
- Căn chỉnh độ căng cáp đều giữa các sợi (sử dụng đồng hồ đo lực căng). Độ căng cáp thường nằm trong khoảng 1.5 – 2.5% tải trọng danh nghĩa.
- Siết chặt bulong kẹp cáp với moment xoắn đúng quy định của nhà sản xuất (thường 40 – 120 Nm tùy cỡ bulong).
Bước 3: Kiểm tra và chạy thử
- Kiểm tra toàn bộ hệ thống phanh, contactor và bộ khống chế vượt tốc.
- Chạy thử không tải ở chế độ Inspection qua tất cả các tầng.
- Chạy thử có tải (50% – 100% tải trọng) và kiểm tra cabin có cân bằng, có rung lắc hay kêu lạ không.
- Đo và cân chỉnh lại độ căng cáp sau 50 – 100 chuyến chạy đầu tiên.
4. Lưu ý quan trọng khi thay dây cáp
- Luôn thay toàn bộ bộ dây cùng lúc (không thay lẻ từng sợi).
- Phải do kỹ thuật viên có chứng chỉ và kinh nghiệm thực hiện.
- Sau khi thay nên chạy break-in (chạy rà) ít nhất 500 – 1000 chuyến trước khi đưa vào sử dụng chính thức.
- Ghi chép đầy đủ vào sổ bảo trì: ngày thay, loại dây, số lượng, kỹ thuật viên thực hiện.
- Kết hợp kiểm tra puli máy kéo, puli cabin và puli đối trọng (cần mòn rãnh puli cũng phải xử lý cùng lúc).
Tiến Nam Khang chuyên cung cấp dây cáp thang máy chính hãng từ các thương hiệu uy tín với đầy đủ chứng chỉ kèm theo.
Tìm hiểu thêm:
- Cáp tải thang máy: https://tiennamkhang.com/danh-muc-san-pham/cap-tai/
